Edit: Mỳ.
Ba tháng sau.
Vài mét trên bầu trời miền đông châu Phi.
Trên tầng bình lưu, có một chiếc máy bay dân dụng mang số hiệu EK307, phần cánh được điểm lên bằng một dòng chữ Ả Rập đỏ rực đang lướt qua vững vàng và nhanh chóng.
Tại hàng ghế giữa gần cửa sổ, Đường Gia vừa tỉnh lại sau giấc ngủ trưa, mí mắt khẽ run. Cô đưa tay tháo bịt mắt và mút nhét tai xuống, đưa mắt nhìn về phía cửa sổ bên tay trái.
Mây trắng dày đặc.
Chuyến bay cất cánh ở thành phố P vào đêm qua lúc 23h55, sau đó quá cảnh tại Dubai(1) rồi mới tiếp tục bay thêm chừng 19 tiếng nữa, chiều tối mới đến được Nairobi(2), thủ đô của Kenya(3).
Đường Gia với tay, lấy một quyển tạp chí mạ đồng từ giỏ lưới bên dưới chiếc tv nhỏ trên ghế, rồi mở ra. Trong đó có rất nhiều hình ảnh, giới thiệu chi tiết về kinh tế, chính trị, lịch sử và con người ở Đông Phi.
Cô đang đắm chìm vào những con chữ, đột nhiên bên cạnh có một bàn tay chìa ra, còn chưa kịp làm gì bàn tay ấy đã bắt lấy cánh tay của cô.
Triệu Viện Viện ngồi bên phải không ngừng lay Đường Gia, hưng phấn gọi: “Đường Gia, mau nhìn kìa!”
Đường Gia thuận theo hướng cô ấy chỉ.
Chẳng qua trên màn hình tv đang chiếu đến chương trình thực tế trên thảo nguyên. Tại vùng đất cổ kính rộng lớn, một đàn linh dương đầu bò(4) đang phi nước đại, đông nghìn nghịt khiến cho khói bụi bay nghi ngút.
Cô nhàn nhạt à một tiếng, rồi quay đầu về.
Triệu Viện Viện chu miệng: “Sao nhìn cậu chẳng có tí hứng thú nào hết vậy!”
Đường Gia vuốt tóc: “Không có gì.”
Bạn trai của Triệu Viện Viện tên Lương Thụy ngồi bên cạnh, đẩy mắt kiếng: “Đường Gia xinh đẹp thanh tú, chứ ai như em, cả ngày cứ hô hố!”
Triệu Viện Viện nhìn bạn trai với ánh mắt giết người.
Lương Thụy sờ mũi, hậm hực ngậm miệng lại.
Lần này ở thành phố P, có ba tình nguyện viên của MSF(5) được cử đến Juba(6), thủ đô của Nam Sudan(7). Trong đó, Đường Gia là bác sĩ phẫu thuật, Triệu Viện Viện là bác sĩ nhi khoa, còn Lương Thụy là hậu cần.
MSF có hơn 30,000 nhân viên, mà hàng năm có đến hơn 6,000 người từ khắp nơi trên thế giới đổ xô tham gia các hoạt động cứu trợ. Trong số đó, hơn 60% là nhân viên y tế, 40% còn lại là người thường.
Bởi vì cứu viện là một hệ thống vô cùng phức tạp, nó không chỉ đòi hỏi sự hiện diện của nhân viên y tế, đồng thời còn phải có tòa nhà, điều động nhân lực, điều phối dự án, tài chính, điện, thông tin, phương tiện di chuyển, vật tư cho các nhân viên y tế và các nhân viên hậu cần nữa.
#
Ba giờ chiều, máy bay dân dụng cuối cùng cũng đã hạ cánh an toàn giữa tiếng ồn.
Ba người đi theo đoàn người xuống hành lang, bọn họ đến bên dưới bảng hiệu “baggage claim” lấy hành lý ra khỏi băng chuyền, rồi tiến vào đại sảnh. Sàn đại sảnh được lát gạch terrazzo(8) màu xanh nước biển. Trong các cửa hàng miễn thuế, từng hàng động vật được khắc bằng gỗ ngồi trong tủ kính.
Trên cổ Triệu Viện Viện đeo một chiếc máy ảnh Sony, vừa chụp khắp nơi vừa tán gẫu.
Lương Thụy: “Sao em cứ chụp ảnh miết vậy?”
Triệu Viện Viện: “Không được sao!” Vừa dứt câu cô nàng lại đưa máy lên chụp tách tách, chụp được cận cảnh khuôn mặt có độ nét cao, nhưng lại hơi méo mó của Lương Thụy.
Lương Thụy che mặt không kịp, đành chịu thua, uể oải: “Được, được, được. Tùy em…”
Đường Gia đứng một bên lẳng lặng nghe hai người họ đối thoại.
Trên bức tường cạnh cửa sổ của khu vực xuất nhập cảnh được trang trí bằng sơn vẽ. Một con sư tử đực có bờm và một con hồng hạc. Khuôn mặt của sư tử lạnh lùng, toát lên dáng vẻ của một vị vua phi phàm, còn hồng hạc bên cạnh thì khoác lên mình một bộ lông đỏ và chiếc cổ dài, tư thế đứng chứa đầy sự tao nhã.
Triệu Viện Viện nhét máy ảnh vào ngực Lương Phàm rồi kéo Đường Gia đến đứng trước bức tường.
Tiểu thư Triệu ra lệnh: “Nhanh lên, chụp cho hai đứa em một tấm làm kỉ niệm đi!”
Lương Thụy không biết phải làm sao, cầm máy chụp hình, lùi về sau, hơi khuỵu gối.
Lương Thụy: “Chuyện này…Đường Gia à, em có thể cười một chút không?”
Đường Gia: “Được.” Cô hơi cúi đầu, vuốt lại mái tóc. Các vị khách xếp hàng chờ nhập cảnh, ai cũng đưa mắt nhìn bọn họ. Cô cảm thấy khó chịu vô cùng, đành ngẩng đầu cố gắng nặn ra nụ cười.
Chỉ là trong mắt người ngoài, nụ cười này của cô…có hơi méo mó.
Lương Thụy: “…”
Triệu Viện Viện: “…”
Đường Gia nghi hoặc: “Thế nào ạ?”
Lương Thụy khoát tay: “Không, không có gì…trông rất ổn.” Giọng anh ta nâng lên: “Một, hai, ba, trái cà!”
Tách.
Trong hình, Triệu Viện Viện nở một nụ cười thật tươi, tay trái chống nạnh, còn tay phải thì nắm lại thành quyền giơ cao, tựa như hình ảnh của siêu nhân.
Đường Gia đứng bên cạnh khoanh tay, tóc dài xõa ngang vai, cả người đứng thẳng tắp, trên mặt kèm theo nụ cười kỳ quái.
#
Phòng làm việc ở Nairobi không cung cấp dịch vụ đưa đón, ba người đến sân bay thì cùng nhau đón xe vào thành phố.
Nam Sudan và Kenya đều là hai quốc gia thuộc Đông Phi, có lãnh thổ giáp với nhau. Chẳng qua là vào năm 1989, việc kinh doanh nơi này phát triển thuận lợi nên thủ đô Nairobi đã trở thành khu vực trung tâm chính của Đông Phi, người ta còn ví von nơi đây là “Paris nhỏ trong lòng Đông Phi”.
Ngược lại, đất nước láng giềng Nam Sudan lại rất đáng thương. Tuy cùng là nước Cộng Hòa Sudan, song màu da của người dân hai miền bắc và nam lại khác nhau, ngoài ra hai bên còn thường xuyên xảy ra xích mích về các vấn đề như tài nguyên dầu mỏ và tôn giáo.
Chỉ cần một lời không hợp là lại đánh nhau ngay.
Cuối cùng, vào năm 2011, miền nam Sudan đã trở thành Nam Sudan.
Chuyến đi lần này của ba người chọn Nairobi là điểm dừng chân. Sau khi quyết định, cả ba được đưa đến Juba, thủ đô của Nam Sudan, bằng một chiếc máy bay nhỏ.
Chiếc xe taxi dừng lại trước ba tòa nhà màu trắng cao bốn tầng.
Xung quanh tòa nhà có hai người đứng canh trước bức tường đỏ. Tường được quấn dày đặc bằng lưới thép điện, cách vài giây lại vang lên tiếng hoa điện nổ.
Bức tường đã ngả màu được treo một tấm bảng cảnh cáo to lớn, với dòng chữ vàng trên nền đen:
“Lưới điện!”
“Bên trong có trụ sở bảo vệ chuyên nghiệp!”
“Giám sát liên tục 24 tiếng!”
Lương Thụy và Triệu Viện Viện đang cùng với tài xế thanh toán tiền xe, Đường Gia bước sang một góc, ngẩng đầu nhìn.
Bên kia bức tường treo một cụm áp phích quảng cáo. Phía trên là một tấm hình in màu, trong hình là sáu người đàn ông da đen ở trần, bên dưới quấn váy ngắn. Bọn họ đội vòng đầu được gắn những chiếc lông vũ thật dài, cổ thì đeo dây chuyền rực rỡ tinh xảo mang nét đặc trưng của người dân tộc, lồng ngực ngăm đen ưỡn thẳng.
Sáu người đứng thành một hàng, trên tay mỗi người cầm một cây giáo, mũi giáo nhắm thẳng lên bầu trời.
Phía dưới tấm áp phích là một dòng chữ tiếng anh:
“Tham quan miễn phí! Hãy đến xem buổi lễ trưởng thành của bộ tộc Maasai(9)!”
#
Nội thành Nairobi.
Vài tuần trước, những trận mưa lớn như thác đổ kéo dài vài ngày đã phá hủy “Lối đi sự sống” của Juba với Monggalang. Dụ Tư Hồng và Chu Bằng với tư cách là thành viên của Tiểu đoàn bộ binh gìn giữ hòa bình của Quân giải phóng dưới sự lãnh đạo của Liên Xô thuộc Liên Hiệp Quốc(10), đã nhận lệnh hộ tống lực lượng gìn giữ hòa bình Bangladesh(11) để sửa chữa đường đi. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, hai người đều xin nghỉ phép.
Bây giờ, bọn họ đang ngồi tròng trành trên chiếc “Matatu”.
Đây là một loại phương tiện giao thông rất hay gặp ở Châu Phi, thường là các chiếc minibus đã qua sử dụng được nhập khẩu từ Nhật Bản hoặc là Mỹ. Cũng bởi vì cách lái xe điên cuồng của tài xế nên tỷ lệ tai nạn xảy ra cũng rất cao, ấy thế mà điều này lại trở nên nổi tiếng trong giới du lịch.
Bên trong xe có tổng cộng mười hai chỗ ngồi, trừ hai người họ ra thì những người còn lại đều là người da đen. Tốc độ xe chạy nhanh như điện xẹt, thoải mái ôm cua, thay đổi phương hướng, cứ thích kiểu nào là chạy kiểu đó, khí thế như thể ta đây chính là vua của mọi đường đua.
Sắc mặt Chu Bằng trắng bệch, nắm chặt tay vịn: “Con mẹ nó, ban đầu là ai đòi thử cái trò quỷ này vậy!”
Dụ Tư Hồng ngả lưng ra sau một cách nhàn nhã: “Cậu đấy.”
Chu Bằng: “…”
Dụ Tư Hồng liếc nhìn anh ta.
Chu Bằng hít một hơi: “Tôi không có…”
Dụ Tư Hồng hời hợt: “Thời gian, buổi chiều thứ Hai của tháng trước, khoảng 5 giờ. Địa điểm, ở trước cửa tiệm may phía Nam Sudan. Đồng chí Chu dũng cảm đi tuần tra trên phố, đã nói với ba nữ đồng chí của đội rằng ‘Đã là sĩ quan gìn giữ hòa bình thì sẽ không chịu thua trước matatu!’”.
Chu Bằng: “…”
Trong lúc nói chuyện, tài xế đạp thắng xe, cả hai không kịp đề phòng đã ngã nhào về trước. Dụ Tư Hồng nhanh chóng ổn định lại cơ thể, Chu Bằng thì kém hơn, đầu đập hẳn lên người anh da đen phía trước.
Đối phương quay đầu lại, nhìn anh ta.
Chu Bằng cười ngượng: “Sáo rì nha, sáo rì.”
Dụ Tư Hồng kéo anh ta, cả hai khom người xuống xe. Đến khi đứng vững trên mặt đất, Chu Bằng mới chậm rãi thở ra, lại hỏi: “Tôi đã nói vậy thật sao?”
Dụ Tư Hồng nhìn anh ta: “Cậu còn nói, hai người chúng ta, nếu ai sợ hoặc ói thì sẽ giặt quần lót cho người còn lại ba tháng.”
Chu Bằng sờ đầu, anh ta thật sự có nói thế sao?
Bỗng nhiên mặt Chu Bằng biến sắc, vội che miệng.
Dụ Tư Hồng quan sát cậu bạn từ trên xuống dưới rồi dùng sức vỗ mạnh vào lưng anh ta, cười đểu: “Chịu đựng đi người anh em, ba tháng!”
Chu Bằng nôn khan, khẽ lắc đầu cuối cùng thì nôn hẳn ra ngoài.
Dụ Tư Hồng lại dùng sức vỗ xuống: “Ba tháng!”
Chu Bằng liếc nhìn anh, nước chua lại dâng trào: “Ọe.”
Đột nhiên Dụ Tư Hồng đẩy anh ta ra: “Cậu dám phỉ nhổ tôi hả, đúng là cái đồ không biết xấu hổ! Không biết xấu hổ mà!”
#
Dụ Tư Hồng và Chu Bằng cầm quyển sổ giới thiệu du lịch trên tay, căn cứ theo chỉ dẫn, họ tìm đến nhà của một pháp sư(12) ở Châu Phi để tìm hiểu rõ hơn.
Cuối cùng, cả hai đứng lại trước cây cột điện màu đen, bên trên có dán một tờ giấy quảng cáo đây là vị pháp sư số một.
Chu Bằng vừa học xong cấp ba, đã lăn lộn trong quân đội tận mấy năm trời, 26 chữ nghĩa gì đều ném trả lại cho thầy giáo hết. Anh ta cố gắng đọc nhưng vẫn chào thua, đành phải nhờ ‘phiên dịch viên di động’ bên cạnh giúp đỡ: hỏi:
“Cụ thể là nó đang muốn nói gì vậy, gì mà một đống chữ.”
Dụ Tư Hồng vào đội muộn hơn Chu Bằng một năm, lúc vừa mới báo danh, Chu Bằng mang máng nghe được một số tin đồn không đúng về anh. Nào là anh chàng này rất cao. Còn có xuất thân không hề tồi, chỉ là do phạm phải chuyện lớn, làm biết bao nhiêu người điêu đứng, vì thế mới bị ném từ Bắc Kinh lên quân khu Tế Nam để tránh nạn. Lúc anh vừa đến, cả ngày không nói lấy một câu chỉ vùi đầu khổ luyện, Chu Bằng lạnh lùng nhìn anh, cho rằng anh là một người kiêu ngạo. Lại thêm vẻ ngoài của Dụ Tư Hồng vừa điển trai lại còn lịch sự, so với những anh chàng dầm mưa dãi nắng, sao có thể so được với quả trứng có mùi như phân chứ. Còn một chuyện khiến Chu Bằng không thể nhẫn nhịn được chính là, không biết bằng cách nào mà Dụ Tư Hồng đã cướp lấy trái tim của nữ phóng viên mà anh ta thầm thích.
Sau vài lần kích động, Chu Bằng quyết định phải ‘mài giũa’ cho bằng được cái anh chàng lính mới ‘lạnh lùng không biết lễ nghĩa’ này. Nhưng nằm ngoài dự kiến của Chu Bằng, anh chàng lính mới tưởng chừng chỉ biết im lặng kia, trải qua một cuộc ẩu đả lại nổi lên máu côn đồ. Sau một trận đánh nhau kịch liệt ấy, cả hai cùng nhau chịu phạt, mối quan hệ cũng từ đó mà bắt đầu thay đổi. Về sau, hai người luôn phải ở và huấn luyện chung, trải qua những lần đi cứu trợ thiên tai với nhau, đi đâu cũng đi cùng, ấy thế mà lại thân thiết lúc nào không hay.
Cuối cùng, Chu Bằng chỉ muốn nghiến răng nghiến lợi nói: Đcm nó, đúng là quái vật đội lốt cừu mà!
Vào lúc này, ánh mắt quét qua những hàng chữ ‘cầm thú’ trên tờ quảng cáo, bản dịch nói: “Đây là vị pháp sư đã tạo nên kỳ tích. Bà ấy đã làm phép chặn đường niệu đạo của các tên trộm, khiến những tên ấy phải tự động đem trả lại đồ mà chúng đã ăn cắp.”
Chu Bằng kinh ngạc, sau đó cười lớn: “Mẹ nó! Lợi hại dữ vậy, có thể biến tôi thành một nàng dâu xinh đẹp không!”
Dụ Tư Hồng nghiêng đầu nhìn anh ta: “Muốn đẹp hả, phải biến cậu thành một ông bố béo.” Anh nhấc chân: “Đi thôi, sang đó nhìn một chút.”
Không giống như trong tưởng tượng của họ, vị pháp sư này lại là một người phụ nữ trung niên da đen, bà khoác lên mình bộ váy bình thường. Sau khi lảm nhảm với họ vài câu thì tiếp tục đẩy xe đi bán thảo dược. Cuối cùng, bà ấy hỏi hai người có muốn coi bói không.
Chu Bằng: “Dù gì cũng đã đến đây rồi, coi một chút cũng được.”
Dụ Tư Hồng cũng không thể làm gì hơn.
Mỗi người chỉ được coi một phương diện, Chu Bằng xem tài vận, cuối cùng không khỏi thất vọng, anh ta được cho rằng sẽ có một cuộc sống không giàu nổi.
Chu Bằng dường như không còn gì để lưu luyến: “Tới cậu kìa.”
Dụ Tư Hồng: “Tôi đang nghĩ xem mình nên chọn gì.”
Chu Bằng giật dây: “Xem vận đào hoa đi!”
Kết quả.
Chu Bằng không khỏi tò mò, bộ dạng so với người trong cuộc còn gấp gáp hơn: “Bà ấy nói sao?”
So với anh ta, thì xem ra lần này có vẻ ổn hơn nhiều. Dụ Tư Hồng đút tay vào túi, nhướng mày: “Bà ấy nói tình yêu đích thật của tôi đang ở Châu Phi.”
Chu Bằng quan sát anh từ đầu đến chân: “Đúng là không nhận ra khẩu vị của cậu lại nặng đến vậy, đến cô em da đen mà còn không tha.”
Mặt Dụ Tư Hồng tối sầm đi.
Chu Bằng không thèm nhìn sắc mặt người đối diện: “Cũng đúng thôi. Hầu hết tất cả các trưởng lão trong quân đội, sau khi ở lại doanh vài năm, nội thấy một con muỗi cái thôi thì trong lòng cũng đã nóng ran cả lên rồi.”
Dụ Tư Hồng: “…”
Chu Bằng nói tiếp: “Tôi đang nghĩ đến viễn cảnh, có một đứa nhỏ con lai Á-Phi, chạy theo sau tôi liên tục gọi bác, há há, nghĩ cũng có hơi hoảng…”
Dụ Tư Hồng không nhịn được nữa, quay sang đá một phát.
Chu Bằng ôm mông né: “Tại sao lại đá tôi!”
Hai người ra khỏi căn nhà nhỏ của pháp sư.
Bên ngoài trời vẫn nắng gắt nhưng gió không ngừng thổi lồng lộng, cơn gió không nhỏ, có thể thổi tung cả đống rác trong con ngõ. Chu Bằng mở miệng, vừa định nói gì đó thì từ đâu gió thổi một tờ giấy rơi lên mặt anh ta.
Anh ta cầm tờ giấy xuống, bật ra hai tiếng chửi rủa: “Cái quỷ gì thế này!” Phẩy tờ giấy một cái, nhìn lướt qua dòng chữ, thì ra là một tấm áp phích.
Phía trên là một người đàn ông Châu Phi cường tráng, tay cầm cây giáo nhọn chĩa lên trời, bên dưới có một hàng chữ tiếng anh được in đậm.
Chu Bằng: “Bên dưới viết?? Cái gì vậy?”
Tay trái của Dụ Tư Hồng vẫn còn trong túi, tay phải rút tấm áp phích từ trong tay Chu Bằng sang, rồi nhìn.
“Tham quan miễn phí! Hãy đến xem buổi lễ trưởng thành của bộ tộc Maasai!”
Chú thích:Dubai: là một thành phố và đồng thời là một trong bảy tiểu vương quốc của Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nằm ở phía Nam của vịnh Ba Tư thuộc bán đảo Ả Rập. Trong cả nước, Dubai là tiểu vương quốc có dân số đông nhất và diện tích lớn đứng nhì (sau Abu Dhabi). Dubai và Abu Dhabi là hai tiểu vương quốc duy nhất có quyền phủ quyết những vấn đề chủ chốt mang tầm quan trọng quốc gia trong cơ quan lập pháp của đất nước. (Theo wikipedia)Nairobi: thủ đô và thành phố lớn nhất của Kenya ở châu Phi. Thành phố và khu vực xung quanh tạo thành hạt Nairobi. Tên gọi”Nairobi”đến từ cụm từ Maasai Enkare Nyirobi, nghĩa là”nơi của nước mát”. Tuy nhiên, nó được biết phổ biến với tên”Thành phố xanh của Mặt Trời”và được bao quanh bởi nhiều ngoại ô biệt thự. (Theo wikipedia)Kenya: một quốc gia tại miền đông châu Phi. Thủ đô và thành phố lớn nhất của Kenya là Nairobi. (Theo wikipedia)Linh dương đầu bò: là một chi linh dương, Connochaetes. Thuộc về họ Bovidae, bộ Artiodactyla, trong đó bao gồm linh dương, trâu, bò, dê, cừu và những động vật móng guốc có sừng khác. Danh pháp khoa học là Connochaetes bao gồm hai loài, cả hai có nguồn gốc từ châu Phi: linh dương đầu bò đen hay linh dương đầu bò đuôi trắng; và linh dương đầu bò xanh hay linh dương đầu bò nâu đốm. Báo cáo hóa thạch cho biết hai loài đã tách ra vào khoảng một triệu năm trước, kết quả một loài phía Bắc và một loài phía Nam. Linh dương đầu bò xanh vẫn sống trong phạm vi ban đầu của loài và thay đổi rất ít từ loài tổ tiên, trong khi đó linh dương đầu bò đen thay đổi nhiều hơn để thích nghi với môi trường sống đồng cỏ rộng ở phía nam. Cách rõ ràng nhất để phân biệt hai loài là những khác biệt về màu sắc lông và hình dạng cặp sừng. Ở Đông Phi, linh dương đầu bò xanh là loài bị nhiều thú săn nhất; một số quần thể thực hiện việc di cư hàng năm đến các bãi cỏ mới, nhưng linh dương đầu bò đen là loài hoàn toàn sống du mục. Việc sinh sản ở cả hai loài diễn ra trong khoảng thời gian ngắn vào cuối mùa mưa, những con bê sớm hoạt động và có thể di chuyển theo đàn, điều này cần thiết cho sự sống sót của chúng. Tuy nhiên, một số con trở thành mồi ngon cho các động vật ăn thịt lớn, đặc biệt là linh cẩu đốm. Linh dương đầu bò thường ăn cỏ trên vùng đồng cỏ hòa vào đàn với ngựa vằn, giúp nâng cao nhận biết về sự xuất hiện của các loài thú săn mồi. Chúng cảnh giác với các tín hiệu cảnh báo phát ra từ các động vật khác như khỉ đầu chó. Linh dương đầu bò là loài sống du mục nhưng cạnh tranh nguồn thức ăn với vật nuôi chăn thả được thuần hóa, đôi khi bị nông dân mô tả là loài truyền bệnh và ký sinh trùng lên gia súc của họ. Một số hoạt động săn bắn bất hợp pháp diễn ra nhưng số lượng của loài khá ổn định và một số được nuôi trong các công viên quốc gia hoặc trên đất tư nhân. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế liệt kê cả hai như là loài ít quan tâm. (Theo wikipedia)MSF: bác sĩ không biên giới hay y sĩ không biên giới, (tiếng Pháp: Médecins sans frontières, viết tắt MSF; tiếng Anh: Doctors Without Borders) là một tổ chức phi chính phủ quốc tế do một số bác sĩ người Pháp thành lập vào năm 1971 với mục đích nhân đạo. Tổ chức này đưa ra những cứu trợ y tế trong các trường hợp khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, nạn đói hay chiến tranh… Bác sĩ không biên giới còn có những hoạt động dài hạn như cứu trợ sau các thiên tai, trong các cuộc xung đột kéo dài hay giúp đỡ những người lưu vong. (Theo wikipedia)Juba: là thành phố thủ đô của Cộng hòa Nam Sudan và cũng thủ phủ bang Trung Equatoria. Thành phố nằm trên sông Nin Trắng. (Theo wikipedia)Nam Sudan: tên đầy đủ là Cộng hòa Nam Sudan, là một quốc gia ở Đông Phi, không giáp biển nằm trên phần phía nam của Cộng hòa Sudan trước đây. Thủ đô là thành phố Juba. Đất nước này có biên giới với Ethiopia ở phía đông; Kenya Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo ở phía nam; và Cộng hòa Trung Phi ở phía tây. phía bắc giáp với Sudan, là nước có dân cư chủ yếu là người Ả Rập và người châu Phi theo Hồi giáo. Nam Sudan gồm vùng đầm lầy Sudd rộng lớn mà nguyên là sông Nin trắng, người dân địa phương gọi nơi này là Bahr al Jebel. (Theo wikipedia)Gạch Terrazzo: là sản phẩm gạch không nung, dùng để lát vỉa hè, sân vườn. Loại gạch này được làm từ các nguyên liệu như xi măng, cát, đá bụi, đá mì, bột đá, bột màu và hạt đá granite. (Theo phudien.vn)Bộ tộc Maasai: (cũng ghi là Masai) là một nhóm dân tộc thuộc chủng tộc Nilotic bán du mục sinh sống ở Kenya và phía bắc Tanzania. Họ là một trong những dân tộc nổi tiếng ở châu Phi do phong tục, cách ăn mặc và nơi sống riêng biệt. Đa số người dân của bộ lạc sử dụng tiếng Maasai thuộc hệ ngôn ngữ Nilo-Sahara, đồng thời họ cũng được đào tạo ngôn ngữ chính thức của Kenya và Tanzania: tiếng Swahili và tiếng Anh. (Theo wikipedia)Liên Hiệp Quốc: Liên Hiệp Quốc hay Liên Hợp Quốc (tiếng Anh: United Nations, viết tắt là UN hay LHQ) là một tổ chức liên chính phủ có nhiệm vụ duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia, thực hiện sự hợp tác quốc tế, làm trung tâm điều hòa các nỗ lực quốc tế và các mục tiêu chung. Liên Hiệp Quốc được thành lập vào giai đoạn cuối Thế chiến II, với mục đích ngăn chặn các cuộc xung đột quy mô toàn cầu trong tương lai, và thay thế cho một tổ chức đã giải thể trong quá khứ là Hội Quốc Liên vốn hoạt động không mấy hiệu quả. Trụ sở chính được đặt tại Manhattan, thành phố New York, các văn phòng khác nằm ở Geneva, Nairobi, Vienna và The Hague. Tổ chức này được tài trợ bằng sự đóng góp tự nguyện từ các quốc gia thành viên. Liên Hiệp Quốc là tổ chức liên chính phủ lớn nhất trên thế giới. Khi thành lập, LHQ có 51 quốc gia thành viên; hiện có 193 thành viên (và 2 quan sát viên). (Theo wikipedia)Bangladesh: Tên chính thức: Cộng hoà Nhân dân Bangladesh. Là một quốc gia có chủ quyền nằm ở vùng Nam Á. Bangladesh giáp Ấn Độ ở phía tây, bắc, và đông nên gần như bị bao vây trừ một đoạn biên giới giáp với Myanmar ở phía cực đông nam và Vịnh Bengal ở phía nam. Cùng với tiểu bang Tây Bengal của Ấn Độ, quốc gia này là một thành phần của khu vực chung của dân tộc-ngôn ngữ Bengal. Pháp sư: hay còn được gọi là bác sĩ phù thủy. Witch doctor, có thể dịch là pháp sư/thầy lang/thầy phù thủy hay hoa mỹ hơn “traditional & spiritual healer” (nhà chữa trị tinh thần truyền thống) là một nhân vật quan trọng trong xã hội từ ngàn năm qua tại lục địa đen. Dù witchcraft (nghề phù thủy) tồn tại ở nhiều nơi trên khắp châu lục, Tanzania là quốc gia nơi hiện tượng này rõ rệt nhất với hơn 75.000 thầy thuốc hành nghề khắp mọi nẻo. Không quá khó để bắt gặp họ đang biểu diễn giữa hàng trăm người chăm chú theo dõi tại các khu chợ địa phương vùng nông thôn. Trong tiếng Swahili, họ được gọi là Babu (ông), một đại từ nhân xưng mang nhiều màu sắc kính trọng lẫn sợ hãi. Trong quan niệm truyền thống, witch doctor là người có liên hệ tới thế giới thần linh trên cao, bất kể tôn giáo nào. Trong cấu trúc xã hội xưa, mỗi làng đều có một Babu là người không chỉ am tường về thế giới thảo dược mà còn nhận được hậu thuẫn của “đấng tối cao”. Người dân tìm đến họ để chữa trị từ những chứng bệnh nhỏ nhất cho tới sốt rét (căn bệnh giết người số 1 tại Châu Phi) và thậm chí là HIV (nhiều người qua đời vì HIV vẫn đinh ninh bị một bệnh nào đó khác). Muốn khỏi bệnh: witch doctor. Muốn thăng quan tiến chức: witch doctor. Muốn khiến ai trở nên mất trí hay khuynh gia bại sản: witch doctor. Thậm chí muốn thắng cử: witch doctor. Thầy phù thủy thời xưa có thể đeo mặt nạ cùng nhiều thứ trang sức kì thú, ở trong ngôi lều ưu tiên chỉ đứng sau tộc trưởng; thầy thời nay có thể mặc vest đi xe hơi phát loa oang oang và thậm chí có Facebook fanpage quảng bá thương hiệu! (Theo https://www.google.com/amp/s/duoibongcaybaobab.wordpress.com/2018/09/11/witchcraft-bac-si-hay-phu-thuy/amp/)Linh dương đầu bò:
![chi-can-gio-am-em-se-mim-cuoi-2-0](https://img.dtruyen.com/public/images/storyimg/20221024/chi-can-gio-am-em-se-mim-cuoi-2-0.jpg)
Xe matatu:
![chi-can-gio-am-em-se-mim-cuoi-2-1](https://img.dtruyen.com/public/images/storyimg/20221024/chi-can-gio-am-em-se-mim-cuoi-2-1.jpg)